خانه / علوم انسانی / مقاله عبرت و تربيت در نهج البلاغه (64 صفحه)

مقاله عبرت و تربيت در نهج البلاغه (64 صفحه)

چکیده :

از کارآمدترين روشهاي تربيتي که در قرآن و سيره پيشوايان ديني آمده، روش عبرت است. عبرت حالتي است که در اثر برخورد با اموري ظاهري و مشهود، براي انسان پديد مي‏آيد و به معرفتي باطني و غير مشهود منتهي مي‏شود. به اين حالت، اگرچه روش نمي‏گويند ولي با توجه به عامل ايجادکننده آن، جنبه روشي پيدا مي‏کند. تشابه زندگي انسانها و اقوام و ملل مختلف با يکديگر، حسابگري و انديشه‏ورزي و نيز تأثيرپذيري انسان، مباني اين روش را تشکيل مي‏دهند؛ يعني در اثر تعامل اين ويژگيها با يکديگر، حالت عبرت پديد مي‏آيد. دست‏يابي به بينش، بهره‏مندي از تجارب ديگران، مصونيت نسبي از خطا و درنهايت استفاده بهينه از باقيمانده عمر، از پيامدهاي تربيتي و آثار عبرت است. از منابع عبرت، مي‏توان به حوادث و تحولات تاريخي، سرگذشت اقوام و ملل، شگفتيهاي خلقت، حيات و مرگ تمدنها، عظمت و انحطاط دولتها، تجربيات اوليه خود انسان و در يک کلام، دنيا و سنتهاي حاکم بر آن اشاره کرد.

کلمات کلیدی : عبرت، عبرت آموزی ، عبرت در نهج البلاغه ، عبرت آموزی در نهج البلاغه

مقدمه

مقدمه

از كارآمدترين روشهاى تربيتى كه در قرآن و سيره پيشوايان دينى آمده، روش عبرت است. عبرت حالتى است كه در اثر برخورد با امورى ظاهرى و مشهود، براى انسان پديد مى‏آيد و به معرفتى باطنى و غير مشهود منتهى مى‏شود. ».(راغب اصفهانی,حسین بن محمد,المفردات فی غریب القران,تهران:مکتبه المرتضویه,ماده«عبر»,ص320) به اين حالت، اگرچه روش نمى‏گويند ولى با توجه به عامل ايجادكننده آن، جنبه روشى پيدا مى‏كند. تشابه زندگى انسانها و اقوام و ملل مختلف با يكديگر، حسابگرى و انديشه‏ورزى و نيز تأثيرپذيرى انسان، مبانى اين روش را تشكيل مى‏دهند؛ يعنى در اثر تعامل اين ويژگيها با يكديگر، حالت عبرت پديد مى‏آيد. دست‏يابى به بينش، بهره‏مندى از تجارب ديگران، مصونيت نسبى از خطا و درنهايت استفاده بهينه از باقيمانده عمر، از پيامدهاى تربيتى و آثار عبرت است. از منابع عبرت، مى‏توان به حوادث و تحولات تاريخى، سرگذشت اقوام و ملل، شگفتيهاى خلقت، حيات و مرگ تمدنها، عظمت و انحطاط دولتها، تجربيات اوليه خود انسان و در يك كلام، دنيا و سنتهاى حاكم بر آن اشاره كرد.
عبرت واژه‏اى است كه در قلمرو تربيت كاربرد گسترده‏اى دارد. همه اديان الهى و مكاتب تربيتى، پيروان خود را به درس‏آموزى از سرگذشت پيشينيان و مقايسه موقعيت خود با آنان دعوت مى‏كنند. اسلام نيز به طور گسترده مسلمانان را به سير در آفاق و انفس، تؤام با تفكر و انديشه در سرگذشت ديگران فراخوانده است. شكى نيست كه اين فراخوانى به دليل تأثير چشمگيرى است كه بر عمل و رفتار انسان داشته است.قرآن كريم هفت بار كلمه «عبرت» و اعتبار را به كار برده و اهل بصيرت را بر ان ترغیب کرده است:«
فَاعْتَبِروُا يَا اُولِى الاَبْصَارِ»
پس عبرت بگيريد اى صاحبان چشم.(قران کریم,سوره حشر ,ایه 2)
قرآن در جاى ديگر هدف از بيان داستانها و وقايع تاريخى را عبرت‏پذيرى مى‏داند:
« لَقَدْ كَان فِى قِصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لاِوُلِى الالْبَاب»
درسرگذشت آنان درس عبرتى براى صاحبان انديشه بود.(سوره یوسف ,ایه 111)
حضرت على(ع) كه خود قرآن ناطق است با اشاره به برنامه عبرت‏آموزى قرآن، چنين مى‏فرمايد:
«تَدَبَّرُوا آيَاتِ الْقُرْآنِ وَ اعْتَبِرُوا بِهِ فَإِنَّهُ اَبْلَغُ الْعِبَرِ»
در آيه‏هاى قرآن بينديشيد و به (وسيله) آن پندگيريد،زيراكه آيات قرآن رساترين عبرتهاست.(خوانساری,جمال الدین محمد,شرح غررالحکم ودررالحکم,تهران:دانشکاه تهران,1373ج3,ص284,شماره4493)

فهرست مطالب

فهرست مطالب

چکیده
مقدمه
فصل اول (عبرت)
عبرت چيست؟
آيا عبرت يك روش تربيتى است؟
آسيب ‏شناسى روشى
نتيجه
فصل دوم (فرد، جامعه و عبرت)
اصالت فرد يا جامعه
1- قوانين و سنن
2- روابط سياسي
3- امر به معروف و نهي از منكر
4- آگاهي
5- گسترش معنويت
6- مسخ شدن ارزش ها
7- ايجاد بسترهاي اقتصادي
فصل سوم (خطبه ها)
خطبه ها
امروز پرده ها را کنار مى زنم!
مبارزه حقّ و باطل
پیمان شکنى شما را پیش بینى مى کردم، ولى…
1ـ دید باطن!
چشم و گوش خود را باز کنید
هدایت در پرتو خاندان وحى
توجهى دیگر به مبدأ و معاد
نکته
چگونه تاریخ تکرار مى شود؟
ناپایدارى دنیا
حضور در دادگاه الهى
نکته ها
الف ـ خیل گواهان عمل
2ـ سه جمله پرمعنا
اوصاف دیگرى از پیامبر(صلى الله علیه وآله)
نکته
به گوینده بنگریم یا به سخنش؟!
به قربانگاه هاى قرون پیشین بنگرید
فصل چهارم(عبرت آموزی نوین)
عدم عبرت از عوامل انحطاط و سقوط امتهای پیشین
فصل پنجم(عبرت آموزی)
عبرت آموزی
عبرت در عرصه اعتقادات
نقش عبرت در خودسازی
2ـ پی آمدهای کردار
3ـ کمالهای قابل کسب
نقش عبرت در تربیت
شرط عبرت آموزی
منابع

فرمت فايل : word (docx) “قابل ويرايش”

حجم فايل : 160 کيلوبايت

تعداد صفحات : 64 صفحه

پسورد فايل فشرده : www.parsifile.com

25,000 ریال – افزودن به سبد خرید

 

مطلب پیشنهادی پارسی فایل

بررسی علل فرار دختران (60 صفحه)

مقدمه : همه روزه شاهد درج عكسهايي از كودكان و نوجوانان در جرايد رسمي كشور …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

حاصل عبارت زير را وارد نماييد : *

پارسی فایل را در گوگل محبوب کنید